พ่อแม่ควรปรับเปลี่ยนอะไรบ้าง เมื่อลูกถนัดมือซ้าย

หลายครอบครัวอาจรู้สึกกังวลเมื่อลูกถนัดซ้าย เพราะอุปกรณ์ส่วนใหญ่ในชีวิตประจำวัน รวมถึงการเรียนรู้ในโรงเรียน มักออกแบบมาสำหรับคนถนัดขวา พ่อแม่บางคนอาจไม่แน่ใจว่าควรปรับตัวอย่างไร หรือจำเป็นต้องเปลี่ยนมือถนัดของลูกหรือไม่

แท้จริงแล้ว การที่เด็กถนัดมือซ้ายเป็นลักษณะทางธรรมชาติที่สามารถพบได้ทั่วไป โดยมีข้อมูลว่าเด็กถนัดซ้ามีประมาณ 10% ของประชากรโลก การเข้าใจธรรมชาติของลูกถนัดซ้ายและการสนับสนุนอย่างเหมาะสม จะช่วยให้ลูกพัฒนาได้เต็มศักยภาพ มีความมั่นใจ และเรียนรู้อย่างมีความสุขในแบบของตัวเอง

ทำความเข้าใจกับสมองของเด็กถนัดซ้าย

เด็กถนัดซ้ายมีลักษณะการทำงานของสมองที่แตกต่างจากเด็กถนัดขวา โดยเฉพาะในด้านการคิดเชิงสร้างสรรค์และการแก้ปัญหา หากพ่อแม่เข้าใจกลไกการทำงานของสมองเด็กกลุ่มนี้ จะสามารถส่งเสริมพัฒนาการของลูกได้อย่างเหมาะสมและมั่นใจยิ่งขึ้น

• สมองซีกขวาทำงานเด่นกว่า: เด็กถนัดซ้ายมักจะใช้สมองซีกขวามากกว่าผู้ที่ถนัดขวา ซึ่งส่วนนี้มีบทบาทสำคัญในด้านการสร้างสรรค์ การจดจำภาพ และความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ โดยการศึกษาชี้ให้เห็นว่าคนที่ถนัดซ้ายมักจะมีความคิดที่ยืดหยุ่น และสามารถคิดแก้ปัญหาในหลายมุมมอง
• การประสานงานระหว่างสมองสองซีก: เนื่องจากการเชื่อมต่อระหว่างสมองซีกซ้ายและขวาของคนถนัดซ้ายมักจะดีกว่า การศึกษาพบว่าเด็กถนัดซ้ายมีแนวโน้มที่จะมีความสามารถในการแก้ปัญหาหรือปรับตัวในสถานการณ์ที่ไม่คาดคิดได้ดี
• ไม่ควรบังคับเปลี่ยนมือถนัด: การบังคับให้เด็กที่ถนัดซ้ายต้องใช้มือขวา อาจทำให้เกิดความเครียดและปัญหาในด้านพัฒนาการสมองของเด็ก โดยอาจส่งผลกระทบต่อการเรียนรู้ การจดจำ และความมั่นใจ

รู้ได้เมื่อไหร่? ว่าลูกถนัดซ้าย

‘ความถนัดซ้าย-ขวา’ อาจเริ่มต้นตั้งแต่ทารกอยู่ในครรภ์มารดา เนื่องจากทารกในครรภ์มีแนวโน้มที่จะใช้งานมือด้านใดด้านหนึ่งมากกว่าอย่างชัดเจน โดยสาเหตุของการถนัดซ้ายยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าเกิดจากอะไร แต่มีข้อมูลว่าปัจจัยทางพันธุกรรมมีอิทธิพลต่อความถนัดซ้าย-ขวาราว 25%

• อายุ 0-1 ปี

เด็กจะมีการใช้มือทั้ง 2 ข้างเท่าๆ กัน ซึ่งสิ่งที่ควรระวังคือปัญหากล้ามเนื้ออ่อนแรง โดยคุณพ่อคุณแม่ควรหมั่นสังเกต และทำกิจกรรมให้ลูกได้ใช้มือทั้งสองข้าง

• อายุ 1-3 ปี

เด็กจะเริ่มแสดงให้เห็นแนวโน้มการถนัดซ้าย-ขวาจากการคว้า หยิบจับของ ซึ่งเป็นช่วงสำคัญที่จะรู้ได้ว่าลูกมีความถนัดด้านไหน โดยหากพ่อแม่ต้องการปรับเปลี่ยนความถนัดจากซ้ายให้เป็นขวาก็ควรทำในช่วงวัยนี้

• อายุ 3 ปีขึ้นไป

รู้ชัดเจนว่าลูกถนัดซ้ายหรือขวา ไม่แนะนำให้ปรับเปลี่ยนความถนัด ควรส่งเสริมพัฒนาการให้เหมาะสมกับธรรมชาติที่ลูกเป็น

พ่อแม่ควรทำอย่างไร? เมื่อลูกถนัดซ้าย

การดูแลลูกที่ถนัดซ้ายไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงทุกอย่าง แต่ควรเข้าใจความแตกต่างของเขา และปรับบางสิ่งให้ลูกได้ใช้ชีวิตอย่างมั่นใจและเป็นธรรมชาติที่สุด

1. ทำความเข้าใจและสร้างความมั่นใจให้กับลูก

ลูกที่ถนัดซ้ายอาจรู้สึกแตกต่างจากเพื่อนในบางสถานการณ์ พ่อแม่จึงควรให้กำลังใจและส่งเสริมให้ลูกภูมิใจในตัวเอง

• ความรู้สึกแตกต่าง: เด็กถนัดซ้ายอาจรู้สึกแปลกแยกจากเพื่อน ๆ หรือไม่มั่นใจในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ที่ทำให้เขาต้องใช้มือขวา การทำให้เด็กเข้าใจว่าการเป็นถนัดซ้ายไม่ใช่เรื่องแปลก และไม่ควรรู้สึกผิด จะช่วยให้เด็กพัฒนาได้ดี 
• การสร้างความมั่นใจ: ควรพูดคุยกับลูกเพื่อให้เขารู้สึกว่าตนเองเป็นคนพิเศษและมีความสามารถ ซึ่งการยอมรับความแตกต่างจะช่วยสร้างความมั่นใจให้กับเด็ก
• ให้กำลังใจและไม่บังคับลูกให้เปลี่ยนมือ: การบังคับให้เด็กเปลี่ยนมือเพื่อให้เหมือนคนอื่นอาจทำให้เด็กสูญเสียความมั่นใจในตัวเองได้ การสนับสนุนให้ลูกใช้มือที่ถนัดจะช่วยให้พวกเขาเติบโตด้วยความมั่นใจและมีทัศนคติที่ดีต่อการเรียนรู้ 

2. ปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับลูก

การมีอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับมือถนัด และการจัดพื้นที่ให้ลูกใช้มือซ้ายได้สะดวก จะช่วยให้เด็กถนัดซ้ายใช้ชีวิตประจำวันได้ง่ายขึ้นมาก

• อุปกรณ์การเรียนและการเขียน: สำหรับเด็กที่ถนัดซ้าย การใช้ปากกาและสมุดที่เหมาะสมจะช่วยลดความยากลำบากในการเขียน เช่น ปากกาที่ไม่เปื้อนมือ และสมุดที่ไม่มีเส้นขอบแข็ง จะช่วยให้เขียนได้สะดวกมากขึ้น 
• สอนวิธีการเขียนที่ถูกต้อง: การเขียนสำหรับเด็กถนัดซ้ายอาจท้าทายมากขึ้นเนื่องจากต้องปรับท่าทางการเขียนให้ถูกต้อง การใช้กระดาษที่วางในมุมที่เหมาะสมและสอนวิธีการจับปากกาอย่างถูกต้องจะช่วยให้เด็กเขียนได้สะดวกและไม่เลอะเทอะ 
• เครื่องใช้ในบ้าน: ในการใช้งานเครื่องใช้ต่าง ๆ เช่น กรรไกร คีย์บอร์ด และเมาส์ ควรเลือกเครื่องมือที่ออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับคนถนัดซ้าย เพื่อให้เด็กใช้งานได้อย่างสะดวกและลดปัญหาการใช้เครื่องมือ 
• การจัดโต๊ะอาหาร: เพื่อให้เด็กถนัดซ้ายสามารถกินอาหารได้สะดวก ควรจัดให้เด็กนั่งในตำแหน่งที่ไม่ชนกับคนถนัดขวา ช่วยให้ไม่รู้สึกอึดอัดและสามารถใช้มือซ้ายได้ตามปกติ

3. สร้างพื้นที่ให้เด็กได้ฝึกฝนทักษะที่เหมาะสม

การส่งเสริมให้ลูกทำกิจกรรมที่ใช้มือซ้ายอย่างคล่องแคล่ว จะช่วยให้พวกเขาพัฒนาได้อย่างมั่นใจและสนุกกับการเรียนรู้

• กิจกรรมที่สนับสนุนการพัฒนาทักษะ: สำหรับเด็กถนัดซ้าย ควรส่งเสริมให้พวกเขามีกิจกรรมที่ช่วยพัฒนาทักษะที่เหมาะสม เช่น การวาดรูป เล่นกีฬา หรือเรียนรู้ดนตรี การสนับสนุนกิจกรรมที่ใช้มือซ้ายสามารถช่วยให้พวกเขาพัฒนาได้อย่างเต็มที่ 
• ใช้เทคนิคการเรียนรู้ที่หลากหลาย: สอนให้ลูกเรียนรู้ผ่านวิธีที่หลากหลาย เช่น การฟัง การทำกิจกรรม หรือการใช้เกมต่าง ๆ ซึ่งจะช่วยให้พวกเขาพัฒนาความเข้าใจในหลายมุมมอง

4. สร้างโอกาสในการพัฒนาอย่างหลากหลาย

เด็กถนัดซ้ายมักมีความสามารถเฉพาะด้าน หากพ่อแม่เปิดโอกาสให้เขาได้ลองสิ่งใหม่ๆ ก็จะช่วยค้นพบศักยภาพที่แท้จริงได้มากขึ้น

• สนับสนุนความสามารถพิเศษ: เด็กถนัดซ้ายมักมีความสามารถในด้านศิลปะ กีฬา หรือดนตรี เช่น นักเทนนิสที่มีชื่อเสียงอย่างราฟาเอล นาดาล หรือศิลปินอย่างเลโอนาร์โด ดา วินชี ซึ่งความสามารถพิเศษเหล่านี้มักจะเกี่ยวข้องกับการใช้มือซ้าย 
• ส่งเสริมให้เด็กได้ทดลองสิ่งใหม่ ๆ: การให้ลูกได้ทดลองกิจกรรมใหม่ ๆ เช่น การเรียนดนตรี หรือการเล่นกีฬาในแบบที่สนับสนุนมือซ้าย จะช่วยให้ลูกพัฒนาทักษะต่าง ๆ และสามารถแสดงความสามารถได้อย่างเต็มที่

อ่านบทความอื่นๆ :

• โภชนาการเด็กตามวัย
• เมื่อลูกชอบกรี๊ด ควรทำอย่างไร
• 10 ข้อตกลง ป้องกันลูกติดจอ

มูลนิธิเด็กโสสะฯ สนับสนุนทุกความแตกต่างของเด็ก

ที่มูลนิธิเด็กโสสะฯ เราเชื่อว่าเด็กทุกคนควรได้รับการเลี้ยงดูที่อบอุ่นและเข้าใจ ไม่ว่าจะถนัดซ้ายหรือขวา เรามุ่งเน้นสนับสนุนให้เด็กเติบโตตามธรรมชาติของตนเอง พร้อมทั้งช่วยเหลือเด็กที่ขาดโอกาสให้มีชีวิตที่มั่นคงและมีอนาคตที่ดีขึ้น 

หากต้องการสนับสนุนเด็กๆ ที่ขาดโอกาส ให้มีครอบครัวที่เข้าใจและสนับสนุนพัฒนาการตามธรรมชาติของตนเอง ท่านสามารถ ร่วมบริจาค เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการสนับสนุนการเลี้ยงดูน้อง ๆ ในมูลนิธิฯ ได้

อ้างอิง
Samitivej hospitals
Thaipbs
Aboutmom